blog-post

150 Jaar Tabel van Mendelejev

Vervloekt door middelbare scholieren overal ter wereld, geprezen door elke wetenschapper op deze aardbol: het periodiek systeem der elementen, beter gekend als de Tabel van Mendelejev. Het beroemde (en beruchte) chemische overzicht blaast dit jaar 150 kaarsjes uit. Hoog tijd, vonden wij, voor een duik in de ontstaansgeschiedenis van dit wonder der chemie.

 
Chaos in de chemie
 

In de 18de eeuw zat de chemische wetenschap in de lift. Zo werden er voortdurend nieuwe elementen ontdekt (maar liefst 40 tussen 1735 en 1826). Deze ontdekkingen zorgden echter voor onrust in scheikundige kringen: hoeveel elementen waren er nu eigenlijk? En wat was het verband tussen die elementen onderling? Maar de vraag waar elke wetenschapper van wakker lag was: hoe kunnen we orde scheppen in deze chaos. Het probleem bezorgde ook Dmitri Ivanovitsj Mendelejev, een jonge Russische chemicus, slapeloze nachten.

 
Een wereldschokkende ontdekking
 

Heel wat geleerden vatten de queeste om orde in de chaos te scheppen aan, maar de meesten strandden ergens halverwege. Onder hen bevond zich de Fransman Emile Béguyer de Chancourtois. Zijn model was veel te onpraktisch om de wetenschap van dienst te zijn. Ook de Engelsman John A. R. Newlands struikelde net voor de meet. Tot in maart 1869 onze slapeloze jonge Rus Mendelejev op de proppen kwam met zijn fameuze tabel, het periodiek systeem der elementen. Hij was er in geslaagd om de 61 reeds ontdekte elementen te rangschikken volgens hun atoommassa.

 
Wat maakt de tabel nu zo speciaal?
 

150 jaar later is Mendelejev’s tabel nog steeds niet achterhaald. Het is duidelijk dat de tabel enorm bestand is tegen de tand des tijds. Wat zorgt ervoor dat het periodiek systeem ook vandaag de dag nog steeds gebruikt wordt?

 
  • Het gebruikscomfort. Slechts één handige en overzichtelijke tabel volstaat om alle bouwstenen van onze planeet en het heelal weer te geven.
  • Niet alleen bevat de tabel alle basiseigenschappen van de elementen, ook de verbanden tussen de elementen onderling worden blootgelegd.
  • Elementen die in dezelfde kolom staan, delen bepaalde eigenschappen. Denk aan de edelgassen xenon, argon en neon, die helemaal geen of amper reacties aangaan met andere stoffen.
  • Er zit een terugkerend patroon in de tabel, vandaar ook periodiek systeem der elementen.
  • Maar vooral: de tabel laat ons ook toe om voorspellingen te maken over elementen die nog ontdekt moeten worden.
 
Future Proof
 

Zoals hierboven vermeld, was Mendelejev op de hoogte van het bestaan van 61 elementen, terwijl er vandaag de dag meer dan 100 elementen in de tabel staan. Het revolutionaire aan de tabel is dan ook dat ze toelaat om te voorspellen welke eigenschappen elementen, die nog niet ontdekt zijn, zullen hebben. Mendelejev’s systeem is met andere woorden future proof. Zo werden er in 2016 nog 4 nieuwe elementen aan de tabel toegevoegd, waaronder Oganesson en Moscovium. De tabel blijft dus maar groeien.

 
Meer weten?
 

Wil je nog meer te weten komen over de wondere wereld van de chemie en de natuurwetenschappen? Of hoor je het in Keulen donderen bij het zien van chemische afkortingen zoals Zn, Pb en Se? Ga dan op wetenschappelijke ontdekkingstocht met een van onze fascinerende cursussen binnen het thema wetenschappen.

<

Vorige blog

De 12 seizoenstypes: welk kleurtype ben jij?
>

Volgende blog

Veilig zonnen doe je zo
Share This Article If You Liked It :)